Прававую аснову дзейнасці па супрацьдзеянні экстрэмізму складаюць Канстытуцыя Рэспублікі Беларусь, Закон Рэспублікі Беларусь ад 4 студзеня 2007 г. № 203-З «Аб супрацьдзеянні экстрэмізму», іншыя акты заканадаўства, міжнародныя дагаворы Рэспублікі Беларусь.
Экстрэмізм (экстрэмісцкая дзейнасць) — дзейнасць грамадзян Беларусі, замежных грамадзян або асоб без грамадзянства альбо палітычных партый, прафесійных саюзаў, іншых грамадскіх аб'яднанняў, рэлігійных і іншых арганізацый, у тым ліку замежных або міжнародных арганізацый або іх прадстаўніцтваў, фарміраванняў і індывідуальных прадпрымальнікаў па планаванні, арганізацыі, падрыхтоўцы і здзяйсненні замахаў на незалежнасць, тэрытарыяльную цэласнасць, суверэнітэт, асновы канстытуцыйнага ладу, грамадскую бяспеку шляхам:
Экстрэмісцкія матэрыялы — сімволіка і атрыбутыка, інфармацыйная прадукцыя (друкаваныя, аўдыё-, аўдыёвізуальныя і інш. інфармацыйныя паведамленні і (або) матэрыялы, плакаты, партрэты, транспаранты і іншая наглядная агітацыя, рэкламная прадукцыя), прызначаныя для публічных дэманстрацыі, выкарыстання і распаўсюджвання, альбо распаўсюджаныя любым спосабам у мэтах уцягвання ў экстрэмісцкую дзейнасць і яе прапаганды і прызнаныя экстрэмісцкімі матэрыяламі па рашэнні суда.
Экстрэмісцкая арганізацыя — арганізацыя, якая ажыццяўляе экстрэмісцкую дзейнасць, альбо аказваючая іншае садзейнічанне экстрэмісцкай дзейнасці, альбо прызнаючая магчымасць яе ажыццяўлення ў сваёй дзейнасці, альбо фінансуючая экстрэмісцкую дзейнасць, у дачыненні да якой прынята і набыло законную моц рашэнне суда аб прызнанні яе экстрэмісцкай.
Экстрэмісцкае фарміраванне — група грамадзян, якая ажыццяўляе экстрэмісцкую дзейнасць, альбо аказваючая іншае садзейнічанне экстрэмісцкай дзейнасці, альбо прызнаючая магчымасць яе ажыццяўлення ў сваёй дзейнасці, альбо фінансуючая экстрэмісцкую дзейнасць, у дачыненні да якой прынята рашэнне Міністэрства ўнутраных спраў або Камітэта дзяржаўнай бяспекі аб прызнанні яе экстрэмісцкай.
Экстрэмісцкая сімволіка і атрыбутыка — якія выкарыстоўваюцца ў мэтах ажыццяўлення экстрэмісцкай дзейнасці або яе прапаганды, у тым ліку шляхам публічнай дэманстрацыі, і пры закліках да дзейнасці і дзеянняў, указаных у абз. 2–17 часткі 1 сапраўднага артыкула, сцягі, гімны і іншыя музычныя творы, атрыбуты формы, свастыкі, эмблемы, сімвалы, графіці, лагатыпы, вымпелы, значкі і іншыя адметныя знакі або іх копіі, іншыя падобныя аб'екты, уключаючы аб'екты, якія з'яўляюцца або могуць з'яўляцца аб'ектамі аўтарскага права, сумежных правоў, права прамысловай уласнасці, у тым ліку нацысцкая сімволіка і атрыбутыка, а роўна любыя выявы асоб, у дачыненні да якіх маецца законны прысуд суда ў сувязі з здзяйсненнем дзеянняў, указаных у частцы 1 сапраўднага артыкула.
Фінансаванне экстрэмісцкай дзейнасці — прадастаўленне або збор грашовых сродкаў, каштоўных папер альбо іншай маёмасці, у тым ліку маёмасных правоў, выключных правоў на вынікі інтэлектуальнай дзейнасці, любым спосабам для здзяйснення дзеянняў, указаных у абз. 2–16, 18 і 19 часткі 1 сапраўднага артыкула, як асобнымі асобамі, так і экстрэмісцкімі арганізацыямі і фарміраваннямі.
9 ліпеня 1999 г. № 275-З
6 студзеня 2021 г. № 91-З
Указ Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 16 красавіка 2013 №196
Закон Рэспублікі Беларусь ад 3 студзеня 2002 г. № 77-З
Закон Рэспублікі Беларусь ад 5 студзеня 2022 г. № 146-З
Закон Рэспублікі Беларусь ад 14 мая 2021 г. № 103-З
Указ Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 14 лютага 2023 г. № 40
Рашэнне Усебеларускага народнага сходу ад 25 красавіка 2024 г. № 5
Пастанова Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 12 кастрычніка 2021 года
Пастанова Савета Бяспекі Рэспублікі Беларусь ад 18 сакавіка 2019 года
У Рэспубліцы Беларусь устаноўлена адміністрацыйная адказнасць (арт. 19.11 Кодэкса Рэспублікі Беларусь аб адміністрацыйных правапарушэннях) за распаўсюджванне, выраб, захоўванне, перавозку інфармацыйнай прадукцыі, якая змяшчае заклікі да экстрэмісцкай дзейнасці або прапагандуе такую дзейнасць.
Прадметам названага адміністрацыйнага правапарушэння з'яўляецца інфармацыйная прадукцыя: якая змяшчае заклікі да экстрэмісцкай дзейнасці; прапагандуючая экстрэмісцкую дзейнасць; уключаная ў рэспубліканскі спіс экстрэмісцкіх матэрыялаў. Рэспубліканскі спіс экстрэмісцкіх матэрыялаў размешчаны на афіцыйным сайце Міністэрства інфармацыі Рэспублікі Беларусь: http://mininform.gov.by/
Суб'ектамі дадзенага адміністрацыйнага правапарушэння прызнаецца фізічная асоба (незалежна ад прызнання яе аўтарам матэрыялаў), а таксама юрыдычныя асобы і індывідуальныя прадпрымальнікі. Фізічная асоба, якая ажыццявіла вышэйпаказаныя дзеянні ў дачыненні да прадукцыі, уключанай у спіс экстрэмісцкіх матэрыялаў, будзе прыцягнута да адміністрацыйнай адказнасці па частцы 2 арт. 19.11 КаАП Рэспублікі Беларусь.
Старонка ў сацыяльнай сетцы — гэта сродак масавай інфармацыі, таму размяшчэнне на старонках у сацыяльных сетках экстрэмісцкіх матэрыялаў (Facebook, Instagram, УКантакце, Аднакласнікі і інш.) або прастаўленне лайкаў, здзяйсненне рэпостаў, утварае склад адміністрацыйнага правапарушэння.
Увесь кантэнт, які адпраўляюць іншыя людзі або прагледжаныя файлы, размешчаныя ў чатах «Тэлеграм», мэсэнджар па змаўчанні захоўвае файлы ў папку «Telegram Desktop». Шлях да яе залежыць ад аперацыйнай сістэмы. Аналагічна, аўтаматычнае захаванне файлаў адбываецца ў мэсэнджары «Viber». У абодвух выпадках карыстальнікам могуць быць зменены налады прыкладанняў для забароны аўтаматычнага захавання.
Захоўванне матэрыялаў мае на ўвазе фактычнае знаходжанне на прыладзе (мабільныя тэлефоны, планшэты, камп'ютары і г.д.) файлаў, прызнаных экстрэмісцкімі. Удзел карыстальніка Інтэрнэту ў групах або чатах сацыяльных сетак (прызнаных экстрэмісцкімі), ажыццяўленне ў іх дзейнасці, пакідаючы каментарыі, паведамленні, перасылка вышэйпаказаных файлаў іншым удзельнікам груп утварае склад адміністрацыйнага правапарушэння, а менавіта захоўванне матэрыялаў з мэтай распаўсюджвання.
У адпаведнасці з санкцыяй названага артыкула на фізічную асобу могуць накладвацца: штраф у памеры ад 10 да 30 базавых велічынь, грамадскія работы, альбо адміністрацыйны арышт да 15 сутак, пры гэтым з абавязковай канфіскацыяй прадмета дадзенага адміністрацыйнага правапарушэння. Дадаткова можа прымяняцца канфіскацыя прылад і сродкаў здзяйснення правапарушэння.
Згодна з Крымінальным кодэксам Рэспублікі Беларусь устаноўлена крымінальная адказнасць за шэраг дзеянняў экстрэмісцкага характару.
Стварэнне экстрэмісцкага фарміравання, а роўна фарміравання, дзейнасць якога накіравана на рэабілітацыю нацызму, альбо кіраўніцтва такім фарміраваннем або структурным падраздзяленнем, якое ўваходзіць у яго, – караюцца абмежаваннем волі на тэрмін да пяці гадоў або пазбаўленнем волі на тэрмін ад трох да сямі гадоў.
Тыя ж дзеянні, учыненыя паўторна альбо службовай асобай з выкарыстаннем сваіх службовых паўнамоцтваў, – караюцца абмежаваннем волі на тэрмін ад 3 да 5 гадоў або пазбаўленнем волі на тэрмін ад 6 да 10 гадоў.
Уваходжанне асобы ў склад экстрэмісцкага фарміравання з мэтай здзяйснення злачынства экстрэмісцкай накіраванасці (удзел у экстрэмісцкім фарміраванні) – караецца абмежаваннем волі на тэрмін да 4 гадоў або пазбаўленнем волі на тэрмін ад 2 да 6 гадоў.
Прадастаўленне або збор грашовых сродкаў, каштоўных папер альбо іншай маёмасці, у тым ліку маёмасных правоў і выключных правоў на вынікі інтэлектуальнай дзейнасці, любым спосабам для заведамага забеспячэння экстрэмісцкай дзейнасці, дзейнасці, накіраванай на рэабілітацыю нацызму, – караюцца арыштам, або абмежаваннем волі на тэрмін да 5 гадоў, або пазбаўленнем волі на тэрмін ад 3 да 5 гадоў.
Тыя ж дзеянні, учыненыя паўторна, альбо групай асоб па папярэдняй змове, альбо службовай асобай з выкарыстаннем службовых паўнамоцтваў, – караюцца пазбаўленнем волі на тэрмін ад 5 да 8 гадоў са штрафам.
Удзел грамадзяніна Рэспублікі Беларусь або пастаянна пражываючай у Рэспубліцы Беларусь асобы без грамадзянства на тэрыторыі замежнай дзяржавы ва ўзброеным фарміраванні адной з процілеглых бакоў, а роўна ўдзел ва ўзброеным канфлікце, ваенных дзеяннях без дазволу дзяржавы і пры адсутнасці прыкмет злачынства, прадугледжанага арт. 133 КК, – караюцца абмежаваннем волі на тэрмін да 5 гадоў або пазбаўленнем волі на тэрмін ад 2 да 5 гадоў.
Вярбоўка, навучанне, іншая падрыхтоўка альбо выкарыстанне грамадзян Рэспублікі Беларусь або пастаянна пражываючых у Рэспубліцы Беларусь асоб без грамадзянства для ўдзелу на тэрыторыі замежнай дзяржавы ва ўзброеным фарміраванні адной з процілеглых бакоў, ва ўзброеных канфліктах, ваенных дзеяннях, а роўна фінансаванне або іншае матэрыяльнае забеспячэнне такой дзейнасці пры адсутнасці прыкмет злачынства, прадугледжанага арт. 132 КК, – караюцца пазбаўленнем волі на тэрмін ад 5 да 10 гадоў са штрафам або без штрафу.
Вярбоўка, іншае ўцягванне асобы ў экстрэмісцкую дзейнасць, навучанне, іншае садзейнічанне экстрэмісцкай дзейнасці – караюцца абмежаваннем волі на тэрмін да 4 гадоў або пазбаўленнем волі на тэрмін ад 2 да 6 гадоў са штрафам або без штрафу.
Тыя ж дзеянні, учыненыя паўторна, альбо групай асоб па папярэдняй змове, альбо службовай асобай з выкарыстаннем сваіх службовых паўнамоцтваў, – караюцца абмежаваннем волі на тэрмін ад 2 да 5 гадоў або пазбаўленнем волі на тэрмін ад 3 да 7 гадоў са штрафам або без штрафу.
Праходжанне асобай навучання або іншай падрыхтоўкі, заведама для навучальнага такія, якія маюць на мэце яго наступны ўдзел у экстрэмісцкай дзейнасці, – караецца абмежаваннем волі на тэрмін да 3 гадоў або пазбаўленнем волі на той жа тэрмін.
Увага! Экстрэмісцкія арганізацыі актыўна выкарыстоўваюць Інтэрнэт. Перш чым націснуць кнопку «Падпісацца» на які-небудзь інфармацыйны рэсурс, даведайцеся пра яго больш інфармацыі, пераканайцеся ў яго канструктыўнай накіраванасці.
З рэспубліканскім спісам экстрэмісцкіх матэрыялаў можна азнаёміцца на сайце Міністэрства інфармацыі Рэспублікі Беларусь
З інфармацыяй аб мерах супрацьдзеяння экстрэмізму і рэабілітацыі нацызму можна азнаёміцца на сайце Міністэрства ўнутраных спраў Рэспублікі Беларусь
З рэспубліканскім спісам экстрэмісцкіх фарміраванняў можна азнаёміцца на сайце Міністэрства ўнутраных спраў Рэспублікі Беларусь
Карыстальнікам Telegram даступны сэрвіс вызначэння інтэрнэт-рэсурсу на экстрэмізм. Праверыць цікаўны рэсурс можна па кнопцы
225415, Беларусь, Брэсцкая вобласць, г. Баранавічы, вул. 50 год УЛКСМ, 7
Нашы спецыялісты адкажуць і пракансультуюць па ўсіх пытаннях, якія вас цікавяць
Сайт выкарыстоўвае файлы cookie для забеспячэння зручнасці карыстальнікаў сайта, яго паляпшэння, прадастаўлення персаналізаваных рэкамендацый.
Наладзьце параметры выкарыстання файлаў Cookie
Тэхнічныя/функцыянальныя (абавязковыя) cookie-файлы
Аналітычныя cookie-файлы
Рэкламныя cookie-файлы
