Гісторыя

У перыяд 24 чэрвеня — 23 ліпеня 1941 года ў складзе 8-й Паветранай Арміі ў адпаведнасці з загадам камандуючага Паўднёва-Заходнім фронтам пры складзе № 2 НКА ў горадзе Харкаве былі сфарміраваны 38-я перасоўныя авіяцыйна-рамонтныя чыгуначныя майстэрні (вайсковая часць 21951). Начальнікам 38 ПАМ быў прызначаны вопытны арганізатар і спецыяліст інжынер 3 рангу Уладзімір Аляксандравіч Расціславаў.

Майстэрні, перамяшчаючыся па чыгунках, павінны былі базіравацца паблізу лініі фронту, каб аператыўна рамантаваць пашкоджаную ў баях авіятэхніку. Аднак з-за адсутнасці неабходнага рухомага саставу (акрамя 3-х вагонаў) яны 1 жніўня 1941 года на падставе загаду штаба ВПС Паўднёва-Заходняй ваеннай акругі былі перададзены 257 стацыянарным авіяцыйным майстэрням у г. Харкаве і ў складзе 257 САМ 1 кастрычніка 1941 года эвакуяваліся ў г. Урупінск Сталінградскай вобласці.

Пры прыбыцці на месца дыслакацыі майстэрні размясціліся на тэрыторыі дзяржаўных стайняў, якія аператыўна былі пераабсталяваны пад вытворчыя памяшканні і цэхі.

На падставе распараджэння УЭРТУ ВПС РСЧА № 386 і загаду рамонтнага аддзела штаба ВПС ПЗФ ад 26 кастрычніка 1941 г. 257 САМ перабазіруюцца ў г. Сарочынск Чкалаўскай вобласці, а 38-я ПАМ застаюцца ў г. Урупінску і пачынаюць функцыянаваць як самастойная баявая адзінка.

З 16 лістапада 38 ПАМ прыступілі да аднаўлення лёгкіх бамбардзіроўшчыкаў Су-2, самалётаў У-2, рухавікоў М-88 і М-11 8-й Паветранай Арміі ВПС ПЗФ. За час баявой працы ва Урупінску, менш чым за год, асабісты склад майстэрняў вярнуў у строй 151 самалёт і 143 авіярухавікі.

Для аператыўнага ўводу ў строй авіятэхнікі, якая атрымала баявыя пашкоджанні, у студзені 1942 года са складу майстэрняў былі сфарміраваны рамонтныя брыгады тыпу ПАРМ-3 і перакінуты ў г. Ленінск Сталінградскай вобласці для рамонту самалётаў на палявых аэрадромах і авіяпляцоўках.

Згодна з указаннем камандуючага ВПС КА № 4596 ад 11 ліпеня 1942 года 38 ПАМ 8 ВА двума чыгуначнымі саставамі перабазіруюцца з г. Урупінска за Волгу, на станцыю Безымянная Саратаўскай вобласці. Майстэрні атрымалі спецыяльны авіярамонтны цягнік, дзе размясцілася ўсё тэхнічнае абсталяванне, інструменты і асабісты склад.

З гэтага моманту майстэрні сталі цалкам адпавядаць сваёй назве і прызначэнню — знаходзіцца як мага бліжэй да сваіх частак для забеспячэння аператыўнага аднаўлення пашкоджаных у баях самалётаў. У гэтым цягніку 38 ПАМ за астатні перыяд Вялікай Айчыннай вайны прайшлі баявы шлях ад Сталінграда да ўсходняй Прусіі.

У другой палове 1942 года, калі пачалася Сталінградская бітва, майстэрні, акрамя самалётаў Су-2 і По-2 і рухавікоў да іх, пачалі рамантаваць штурмавікі Іл-2, знішчальнікі Харыкейн і рухавікі АМ-38, Мерлін ХХ, М-82.

Калектыў рамонтнікаў-авіятараў на Сталінградскім фронце прарабіў неацэнную працу ў барацьбе за другое жыццё падбітых, паўспаленых самалётаў — ажыўшы літаральна з попелу, яны зноў імкнуліся ў неба на барацьбу з ворагам.

У 1943 годзе абстаноўка змянілася. Фронт хутка прасоўваўся на Захад. У лютым майстэрні перадыслацыраваліся на раз'езд Афрасімаўскі, у маі на станцыю Пралетарская, у кастрычніку ў г. Данецк.

Па ініцыятыве камандзіра 38 ПАМ перасоўныя авіярамонтныя брыгады знаходзіліся ў баявых палках для аператыўнага аднаўлення авіятэхнікі ў палявых умовах.

У пачатку 1944 года быў атрыманы загад аб перабазіраванні ў Каўнас Літоўскай ССР у склад 1-й Паветранай Арміі.

Пасля вызвалення Крыма 38 ПАМ былі перададзены ў склад 3-га Беларускага фронту і перабазіраваны ў ліпені 1944 года на станцыю Ельня Смаленскай вобласці, дзе ўдзельнічалі ў забеспячэнні аперацыі «Баграціён» па вызваленні Беларусі.

Частка перабазіравалася ў г. Гумбінен, цяпер г. Гусеў Калінінградскай вобласці і тут працягвала баявую працу па аднаўленні авіятэхнікі да канца Вялікай Айчыннай вайны.

За гады вайны сіламі асабістага складу часці адноўлена 286 самалётаў розных тыпаў, што эквівалентна колькасці 8—9 авіяпалкоў, адрэмантавана 1285 авіяцыйных рухавікоў розных тыпаў.

Майстэрні перадыслацыраваліся ў г. Наваельня Гродзенскай вобласці і ўвайшлі ў склад 26 Паветранай Арміі.

З мая 1953 года месцам пастаяннай дыслакацыі часці становіцца г. Баранавічы Брэсцкай вобласці.

38-я ордэна Чырвонай Зоркі Перасоўныя чыгуначныя майстэрні загадам галоўкама ВПС пераводзяцца на штат авіяцыйна-рамонтнай базы з прысваеннем назвы «32-я ордэна Чырвонай Зоркі Ваенная база» з падпарадкаваннем 26 Паветранай Арміі.

У гэтым жа годзе ваенная база перабазіравалася з чыгуначных вагонаў у новыя вытворчыя памяшканні на існуючай сёння тэрыторыі.

Такім чынам, скончыўся 17-гадовы «рэйсавы перыяд». Пасля размяшчэння на новым месцы калектыў базы прыступіў да асваення рамонту першага савецкага франтавога бамбардзіроўшчыка Іл-28.

У сувязі з пераходам на штат авіяцыйнай базы і прысваеннем новага наймення («32-я ордэна Чырвонай Зоркі Ваенная база») 14 лютага 1961 года сцяг часці быў здадзены на захоўванне ў Цэнтральны музей Савецкай Арміі, а ордэн Чырвонай Зоркі — у Галоўнае ўпраўленне кадраў Міністэрства Абароны СССР.

У гэты перыяд завод прыступае да капітальнага рамонту пад'ёмна-транспартнага абсталявання, вучэбна-трэніровачных ракет 8К63 і макетаў для запраўкі 8К63Д, серыйнай вытворчасці комплексных трэнажораў для баявых разлікаў шахтных балістычных ракетных комплексаў з ракетамі 8К63 (Р-12) і 8К65 (Р-14) — 15К3 і 15К5.

Праца калектыву завода была высока ацэнена камандаваннем Ваенна-паветраных сіл краіны. У лютым 1970 года калектыў атрымаў Дыплом Савета Міністраў СССР і УЦСПС ва ўсесаюзным аглядзе па павышэнні культуры вытворчасці.

Прадпрыемства пераўтворана ў адкрытае акцыянернае таварыства «558 Авіяцыйны рамонтны завод»

У ААТ «558 АРЗ» створана структура па распрацоўцы і вытворчасці беспілотных лятальных апаратаў

З 2015 года ў ААТ «558 АРЗ» рэалізуецца праграма развіцця прадпрыемства ў галіне вытворчасці дэталяў і зборачных адзінак у інтарэсах авіябудаўнічых прадпрыемстваў.

Уведзены ў эксплуатацыю новы цэх плошчай 2160 м2, абсталяваны сучасным станковым абсталяваннем, які дазваляе вырабляць дэталі рознай складанасці і наменклатуры з алюмініевых і тытанавых сплаваў, канструкцыйных, цеплатрывалых і нержавеючых сталяў.

Сёння агульная вытворчая плошча, абсталяваная станковым і тэхналагічным абсталяваннем, складае больш за 13 000 м². Станковы парк налічвае больш за 30 станкоў з ЧПУ і больш за 40 адзінак універсальнага абсталявання.

На базе ААТ «558 Авіяцыйны рамонтны завод» адбылася ўрачыстая цырымонія перадачы з Цэнтральнага музея Узброеных Сіл Расійскай Федэрацыі Баявога Сцяга, копіі граматы Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР і ордэнскай кніжкі, а таксама дубліката ордэна Чырвонай Зоркі ў ААТ «558 Авіяцыйны рамонтны завод». Перададзеныя расійскім бокам рэліквіі адгэтуль захоўваюцца ў музеі ААТ «558 АРЗ».

З 2023 года ў рамках Комплекснай міжведамаснай праграмы па супрацоўніцтве паміж Расійскай Федэрацыяй і Рэспублікай Беларусь у галіне авіябудавання пачата рэалізацыя праекта па распрацоўцы і арганізацыі серыйнай вытворчасці двухматорнага 19-меснага лёгкага шматмэтавага самалёта «Асвей».

Уведзены ў эксплуатацыю цэх зборкі састаўных частак планёра. Цэх узведзены для выканання работ па стапельнай зборцы каркаса ліхтара кабіны экіпажа, дзверы кабіны экіпажа, дзверы аварыйнага выхаду, грузавой дзверы, кіля, руля напрамку, руля вышыні, стабілізатара, мотарамы.